Phong tục đón tết của người miền Tây xưa

Phong tục đón tết của người miền Tây xưa

Từ xa xưa, người miền Tây nói riêng và người Việt Nam nói chung đã xem ngày tết là ngày để sum họp gia đình, con cháu, ông bà quay quần bên nhau. Không khí tết nhộn nhịp hẳn khi bước vào tháng chạp. Vào những ngày này, mọi người ở đây đã bắt đầu mua sắm chuẩn bị cho ngày tết, dọn dẹp, trang hoàn nhà cửa thật đẹp để có một cái tết vui vầy bên nhau. Vậy người miền Tây đón Tết như thế nào? Tết cổ truyền trong thời hiện đại đã khác gì so với ông bà ta xưa?

Tết nay, không ít người ngồi đau đáu nghĩ về cái Tết xưa của người Việt. Ảnh: internet

Chuẩn bị cho Tết

Đầu tháng chạp, không khí tết đã bắt đầu nhộn nhịp, nhiều nhà đã bắt đầu gieo hoa vạn thọ từ những ngày trước để tết có cái chưng Tết. Những ngày này chợ dưa, chợ hoa là đông vui và nhộn nhịp nhất. Chợ hoa bán đến hết giao thừa, từ 20 tháng chạp người ta đã chở hoa ra chất đầy trên bến chợ. Bên cạnh những chiếc ghe chở hoa là những chiếc ghe đầy ấp dưa hấu cũng đang cập bến. người ta chất dưa hấu cao như núi, nổi tiếng nhất là dưa hấu Trảng Bàng, Trà Vinh…Người mua kẻ bán nhộn nhịp, những đóa hoa tươi khoe sắc và những quả dưa hấu to, căng mọng nước, đỏ ngọt khiến ai đi ngang cũng phải ghé vào ngắm nghía. Ai cũng mua 1 cặp mang về để lên bàn thờ gia tiên cho phải lễ. Đi chợ mấy bận mới sắm đủ cho ba ngày tết, nào là hoa, dưa, thịt heo, bánh mứt,….Những ngày này, ra chợ ai cũng cười nói rôm rả và trên tay lúc nào cũng cầm rất nhiều giỏ đồ. Vì ngày xưa, có nhiều thức mà chỉ khi Tết mới có, nên người ta cũng quý trọng và háo hức hơn.

Tết xưa, bánh tét là món ngon món quý, không phải đại trà ngày nào cũng có như bây giờ. Ảnh: internet

Qùa vặt ngày Tết

Những món ăn vặt ngày tết thì nhiều vô số kể, chưa kể các loại bánh mứt ngày tết như bánh bông lan, mứt dừa, mứt bí, mứt tắc, mứt dừa,… không thể thiếu bánh tét – Miền Nam, bánh chưng – Miền Bắc, thèo lèo hạt, dưa. Đặc biệt, bánh phồng thời xưa là dấu hiệu của lúc đất trời vào xuân. Tiếng chày cối giã bánh phồng ghi dấu ấn cho một thời đón Tết rất đỗi bình dị của người miền Tây. Ngày nay thì có hạt hướng dương, hạt đậu nành. Các loại bánh chợ ngày nay cũng đa dạng, nhiều mẫu mã, hương vị cũng vô cùng phong phú.

Nét đẹp chơi hoa Tết vẫn còn được lưu giữ đến ngày nay. Ảnh: internet

Qùa biếu ngày Tết

Tặng quà tết, một nét văn hóa đẹp không chỉ của người dân miền Tây mà ở những vùng miền khác trên đất nước Việt Nam cũng có phong tục này. Nếu như ngày xưa, mỗi khi tết đến người ta thường dành cho nhau trà rượu, bánh, mứt thì ngày nay việc tặng quà trở nên phong phú và đa dạng hơn. Ngày nay, nhiều loại đặc sản miền Tây trở thành quà tặng rất độc đáo như: bưởi hồ lô có khắc chữ nghĩa, dưa hấu vàng, dư hấu vuông có khắc chữ, tranh nghệ thuật hay những sản phẩm bồi bổ cho sức khỏe,…với mẫu mã đa dạng và dễ dàng mua được ở khắp nơi.

Rước ông bà và các vị thần linh

Chiều 23 tháng chạp hàng năm là ngày đưa ông Táo về trời. Ngày 30 thì làm một mâm cơm cúng tổ tiên, còn gọi là lễ “rước ông bà” đến ngày mồng 3 tháng Giêng thì làm lễ đưa ông bà.

Người miền bắc thì dựng nêu, đốt pháo, nấu bánh chưng còn người dân Nam Bộ thì gói bánh tét. Bánh tét có chay, mặn, ngọt tùy vào sở thích của mỗi người. Mâm cơm cúng tất niên vào chiều 30 tết, thường quy tụ đông đủ các thành viên trong gia đình.

Trò chơi ngày Tết

 Ngày xưa tết đến thường có nhiều trò vui đặc biệt như đá gà, đá cá lia thia, thi cây kiểng, đu tiên, đua ghe, đánh bài, đánh me và xóc đĩa…Ngày nay một số trò chơi tết ở miền Tây bị biến tướng như đá gà, xóc đĩa,..ăn tiền làm mất đi nét đẹp văn hóa xưa. Thú chơi cây kiểng được nhiều người ưa thích, điển hình là ai cũng sắm cho mình một cây mai để trước nhà trong những ngày tết, có người còn nuôi mai từ những năm trước để cuối năm tết đến xuân về có mai vàng lớn trước sân, hoa rụng vàng rực vui cửa vui nhà.

Kiêng cử trong 3 ngày Tết

Sách Gia định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức, trong mục “Phong tục chí” có đoạn: “Phàm những khoản vay mượn thiếu thốn trong tiết ấy không được đòi hỏi, đợi ngày hạ nêu mới được nhắc đến. Mồng một người ta thường hay đến cúng vái và thăm hỏi những nhà bên họ nội, mồng hai sang lễ tết bên nhà vợ và mồng ba đến thăm thầy, vì thế có câu “Mồng một tết cha, mồng hai nhà vợ, mồng ba nhà thầy”.

Khi đến thăm họ hàng, bạn bè, người ta thường chúc nhau những điều tốt đẹp nhất. trong những ngày này người ta thường nói những lời hay ý đẹp kiêng kỵ những lời mang điềm xấu cho cả năm. Ngày tết không quét nhà, không được đổ rác vào ngày mùng 1. Người miền Nam quan niệm quét nhà là sẽ hất hết “lộc” cả năm ra khỏi cửa.

Hay không làm đổ vỡ đồ dùng trong nhà như bát đĩa, ấm chén, gương trong ngày đầu năm vì họ quan niệm như thế báo hiệu cho sự chia lìa, đổ vỡ nên rất kiêng kỵ. Không mặc quần áo màu đen – trắng, bởi chúng tượng trưng cho sự xui xẻo, tang tóc thay vào đó là những màu sắc tươi trẻ mong muốn cho một năm suôn sẻ và bình an.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *