Khám phá Cần Thơ xưa tại bảo tàng Thành phố (phần 1)

Khám phá Cần Thơ xưa tại bảo tàng Thành phố (phần 1)

Bảo tàng thành phố Cần Thơ, tọa lạc tại số 1, đường Ðại lộ Hòa Bình,  quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ. Có diện tích gần 3.000m², nên bảo tàng Cần Thơ được xem là bảo tàng tổng hợp có quy mô lớn nhất khu vực Ðồng bằng Sông Cửu Long.

Chân dung chủ tịch Hồ Chí Minh được đặt trang trọng tại cửa chính của bảo tàng.
Chân dung chủ tịch Hồ Chí Minh được đặt trang trọng tại cửa chính của bảo tàng.

Bảo tàng thành phố Cần Thơ được thành lập vào năm 1976, có tên là trung tâm văn hóa Việt – Mỹ, qua nhiều lần thay đổi tên đến năm 1992 mới chính thức mang tên Bảo tàng Cần Thơ . Bảo tàng trưng bày hiện vật và giới thiệu về Ðất nước và con người Cần Thơ qua từng thời kỳ lịch sử, các thành tựu kinh tế – văn hóa xã hội, các hiện vật, vũ khí, mô hình thời chiến của các dân tộc Kinh, Hoa, Khmer trong quá trình dựng nước – giữ nước và phát triển đất nước để có một hiện tại và tương lai tươi đẹp của vùng đất Tây Ðô ngày nay. Bên trong bảo tàng hiện trưng bày khoảng 1000 cổ vật, di vật, hiện vật, di tích lịch sử quý hiếm.

Bảo tàng gồm 2 tầng lầu. Tầng trệt  được trưng bày khái quát về đặc điểm tự nhiên – xã hội, Thơ xưa và nay, giới thiệu vị trí địa lý, đất đai, khí hậu sông ngòi, động thực vật, cảnh quan, văn hóa óc eo, văn hóa 3 dân tộc Kinh – Khmer – Hoa, triển lảm ảnh chụp Cần Thơ xưa và nay. Tầng 2 được trưng bày về lịch sử chống giặc ngoại xâm của nhân dân Cần Thơ – Hậu Giang trong kháng chiến chống Mỹ và Pháp cũng như những vũ khí, chiến tích chiến tranh Việt Nam.

Trưng bày ảnh về Cần Thơ xưa tại bảo tàng.
Trưng bày ảnh về Cần Thơ xưa tại bảo tàng.

Tại đây, khách tham quan sẽ bắt gặp chợ Cái Răng thời Pháp..

Chợ Cái Răng xưa
Chợ Cái Răng xưa.

cho đến..

Bến Ninh Kiều lộng lẫy, ồn ào của ngày nay.
Bến Ninh Kiều lộng lẫy, ồn ào của ngày nay.

Bảo tàng là nơi lưu giữ, trưng về những hiện vật đặc trưng về đất đại, động – thực vật, kinh tế xã hội của thành phố Cần Thơ xưa, các loại bản đồ hành chính, sông ngòi, khoáng sản và cả bàn đồ quân sự chiến tranh. Năm 2006, một cán bộ hưu trí ở thành phố Hồ Chí Minh trưng bày hàng trăm cổ vật gia bảo của mình tại Bảo tàng Cần Thơ. Trong số đó có rất nhiều hiện vật lạ mắt như các loài bướm, côn trùng, hoa cỏ được ép trong các vật dùng bằng hổ phách trong suốt, vàng óng; có 8 bức tượng Phật màu đen cánh gián. Tượng cao hơn gang tay với các tư thế ngồi đứng khác nhau, được tạc bằng hổ phách hoá đá, khi có ánh sáng chiếu vào sẽ đổi sang màu xanh ngọc bích.

Bộ sưu tập thực vật ép khô tại bảo tàng.
Bộ sưu tập thực vật ép khô tại bảo tàng.
Chân tượng phật bằng đá được khai quật và trưng bày tại đây.
Chân tượng phật bằng đá được khai quật và trưng bày tại đây.
Ảnh về khí hậu - tự nhiên - con người Cần Thơ.
Ảnh về khí hậu – tự nhiên – con người Cần Thơ.
Một đoạn cỏ được ép khô trưng bày triển lãm ảnh.
Một đoạn cỏ được ép khô trưng bày triển lãm ảnh.

Bảo tàng TP Cần Thơ là một trong những địa chỉ quan trọng trong việc giữ gìn, bảo tồn văn hóa Óc Eo với nhiều tư liệu, hiện vật quý được lưu trữ, trưng bày trong nhiều năm.  Văn hóa Óc Eo là nền văn hóa cổ tồn tại từ thế kỷ thứ I đến thế kỷ VII sau công nguyên.  Sau năm 1975, các nhà khảo cổ học Việt Nam phát hiện hàng trăm địa điểm thuộc nền văn hóa Óc Eo phân bố khắp khu vực Nam bộ. Trong đó có Di chỉ khảo cổ học văn hóa Óc Eo tại ấp Nhơn Thành, xã Nhơn Nghĩa, huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ.

Khai quật cột nhà gỗ của thời kì văn hóa óc eo
Khai quật cột nhà gỗ của thời kì văn hóa óc eo

Năm 1990 Bảo tàng  kết hợp với các chuyên gia thuộc Viện Khoa học Xã hội tại thành phố Hồ Chí Minh sưu tầm một số hiện vật của người dân lúc đào mương làm vườn thu lượm được, đồng thời đào thám sát, thăm dò khảo cổ học ở một số địa điểm đã phát hiện có hiện vật thuộc Văn hóa Óc Eo. Nhờ đó gần 2.000 hiện vật có giá trị khoa học về lịch sử, văn hóa… được khai quật, lưu giữ tại Bảo tàng. Số lượng hiện vật tuy không nhiều nhưng rất phong phú về loại hình cũng như chất liệu và kỹ thuật chế tác. Cư dân Óc eo tôn thờ tín ngưỡng Phật giáo và Bà la môn giáo, đây cũng là tín ngưỡng phổ biến của cư dân nền nông nghiệp trồng lúa nước.

Tay tượng phật bằng gỗ, tượng đá. Một trong hai tôn giáo được cư dân Óc eo tôn thờ.
Tay tượng phật bằng gỗ, tượng đá. Một trong hai tôn giáo được cư dân Óc eo tôn thờ.

Những trưng bày hiện vật của nền văn hóa Óc eo tại Cần Thơ đã được giới khảo cổ công nhận, quan tâm nhiệt tình, nhiều đề tài nghiên cứu đã thực hiện để nghiên cứu về không gian văn hóa Óc eo xưa.

Xương trâu rừng cổ.
Xương trâu rừng cổ.

Không gian văn hóa, đời sống sinh hoạt của 3 dân tộc Kinh – Hoa – Khme.

Trong khu vực trưng bày về đời sống văn hóa, sinh hoạt cũng như tính ngưỡng của ba dân tộc sinh sống nhiều tại Cần Thơ, những hiện vật được trưng bài khá đa dạn. Khu vực trưng bày hiện vật của người kinh xưa nổi bật là đình Bình Thủy thờ bổn cảnh Thành Hoàng, phong tục lể cưới, trang phục, mô hình nhà 3 gian, đờn ca tài tử các dụng cụ nông nghiệp, tiền thời xưa… vô cùng phong phú.

Mô hình đình Bình Thủy được xây dựng chi tiết không khác gì đình thật.
Mô hình đình Bình Thủy được xây dựng chi tiết không khác gì đình thật.
Lễ cưới của người dân Nam Bộ
Lễ cưới của người dân Nam Bộ.
Các dụng cụ sinh hoạt và nông nghiệp của người dân.
Các dụng cụ sinh hoạt và nông nghiệp của người dân.
Nhà 3 gian và đờn ca tài tử.
Nhà 3 gian và đờn ca tài tử.

Khu vực trưng bày văn hóa người Hoa gồm có các vật dụng trong sinh hoạt, các nhạc cụ và trang phục truyền thống, nhà thuốc, mô hình nhà quan xưa…

Vật dụng sinh hoạt phổ biến của người Hoa
Vật dụng sinh hoạt phổ biến của người Hoa
Nhạc cụ truyền thống của người Hoa.
Nhạc cụ truyền thống của người Hoa.
Các loại hình trang phục truyền thống của người Hoa.
Các loại hình trang phục truyền thống của người Hoa.
Cửa quan.
Cửa quan.

Không gian trưng bày hiện vật của người khmer khá phong phú, từ nhạc cụ dân tộc, trò chơi truyền thống, gia đình, tín ngưỡng…được tái hiện sinh động ở những mô hình trưng bày. Hơn nữa, khu vực này còn được bật nhạc với điệu nhạc đặc trưng của người dân khmer.

Đờn sắt, vòng cồng.
Đờn sắt, vòng cồng.
Trống, cồng sắt.
Trống, cồng sắt.
Giã gạo.
Giã gạo.
Mô hình ghe Ngo trong lễ hội đua ghe ngo truyền thống hàng năm của người Khmer.
Mô hình ghe Ngo trong lễ hội đua ghe ngo truyền thống hàng năm của người Khmer.
Dụng cụ sinh hoạt phổ biến của người dân.
Dụng cụ sinh hoạt phổ biến của người dân.

Ngoài những hiện vật trên, bảo tàng thành phố Cần Thơ hàng năm luôn mở các chuyên đề triển lãm tranh, ảnh, sách quý viết về Cần Thơ – Văn hóa – Con người – Tự nhiên, đón các đợt tham quan từ các trường, các nhà khảo cổ, tìm hiểu tư liệu, người dân đến tham quan. Còn nữa…

Thời gian mở cửa phục vụ

+Thứ ba, thứ tư, thứ năm

– Sáng : 8 giờ – 11 giờ

– Chiều : 14 giờ – 17 giờ

+ Thứ bảy, Chủ nhật, ngày lễ, tết:

– Sáng : 8 giờ – 11 giờ

– Chiều : 18 giờ 30 – 21 giờ

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *